Goed Nieuws



Oktober 2018

India: Dalit-activist vrijgelaten

In India is Chandrashekhar Azad vrijgelaten. De activist zet zich in voor de rechten van de Dalit, de onaanraakbaren die onderaan de maatschappelijke ladder en buiten het kastesysteem staan. Hij werd elf maanden gevangengehouden.
Chandrashekhar Azad werd op 8 juni 2017 gearresteerd omdat hij bij rellen betrokken zou zijn en anderen zou hebben aangezet om geweld te gebruiken. De rellen braken uit toen protesterende Dalits en dominante kasteleden slaags raakten. De onrust hing samen met de moord op twee Dalits en het platbranden van vijftig woningen van Dalits door mannen die tot een dominante kaste behoorden. Dit gebeurde in april en mei 2017.
‘Bhim-leger’ tegen discriminatie Dalits
Azad is de oprichter van het ‘Bhim-leger’, een groep Dalit-activisten die campagnevoeren tegen discriminatie en geweld dat het gevolg is van het kastesysteem. Ze runnen zo’n driehonderd scholen voor Dalit-kinderen die weinig kansen krijgen zich te ontwikkelen.
Vast vanwege veiligheidswet
Sinds november 2017 zat Chandrashekhar Azad in administratieve hechtenis. In totaal werd hij elf maanden gevangengehouden op basis van de Nationale Veiligheidswet (NSA). De NSA staat administratieve detentie gedurende twaalf maanden toe en wordt vaker gebruikt om critici van de regering op te pakken, omdat ze een ‘gevaar’ voor de nationale veiligheid zouden vormen.
Vrij, maar voor hoe lang?
‘De regering was bang om op de vingers getikt te worden door het Hooggerechtshof omdat ze me liet arresteren’, zei Azad na zijn vrijlating. ‘Ik ben er zeker van dat ik binnen tien dagen opnieuw gearresteerd zal worden.’
Amnesty International voerde actie voor de vrijlating van Chandrashekhar Azad.

 

Maleisië laat aanklachten tegen activist vallen

Khalid Mohd Ismath uit Maleisië werd in oktober 2015 onder meer aangeklaagd omdat hij de koninklijke familie van de deelstaat Johor beledigd zou hebben. Alle 14 aanklachten zijn nu komen te vervallen.
Ismath werd begin oktober 2015 gearresteerd en kwam later die maand op borgtocht vrij. Ismath is lid van de Socialist Party of Malaysia en postte op Facebook een aantal berichten over de corruptie van de koninklijke familie van Johor en van de Maleisische politie. Hij publiceerde de posts op een solidariteitspagina voor Kamal Hisham Jaafar, een voormalig juridisch adviseur van de koninklijke familie. Die zat toentertijd zelf gevangen op beschuldiging van corruptie.
Amnesty beschouwde Ismath als een gewetensgevangene en voerde actie voor hem.

 

Hongarije: Europees Parlement stemt voor fundamentele vrijheden

Vandaag heeft het Europees Parlement (EP) een historische stem uitgebracht voor het starten van de zogeheten Artikel 7-procedure, een strafprocedure die er uiteindelijk toe kan leiden dat Hongarije zijn stemrecht in de Europese Unie (EU) kwijtraakt.
Het Europees Parlement geeft vandaag een duidelijk signaal af: mensenrechten, de rechtsstaat en democratische waarden zijn ononderhandelbaar. Daarmee steunt het Europees Parlement alle Hongaren die willen leven in een vrij land dat mensenrechten respecteert.
Berber Biala-Hettinga, Amnesty’s expert mensenrechten in Europa:
“De stemming kwam voort uit de toenemende zorgen in Europa over de wijze waarop de Hongaarse regering onder leiding van premier Viktor Órban fundamentele rechten en vrijheden uitholt. Zo heeft de regering verschillende maatregelen ingevoerd die de rechten van minderheden, de onafhankelijke rechtspraak en de vrije meningsuiting aantasten”.
Voorbeeld voor EU-lidstaten
Europese lidstaten moeten nu het voorbeeld van de Europarlementariërs volgen en snel actie nemen om te voorkomen dat Hongarije nog verder afglijdt. Als de Europese Raad het unaniem eens is dat Hongarije de fundamentele Europese waarden schendt, kan Hongarije het stemrecht binnen de EU worden ontnomen.

 

India: meer rechten voor LHBTI’s

Het Hooggerechtshof van India heeft bepaald dat een relatie tussen twee mensen van hetzelfde geslacht niet langer strafbaar is. Deze historische uitspraak is een grote doorbraak voor de strijd voor gelijke rechten voor LHBTI’s.
De vijf rechters van het hof waren unaniem in hun vonnis om geen enkele relatie met wederzijdse instemming tussen twee volwassenen als ongrondwettig te beschouwen, ongeacht of zij heteroseksueel, homoseksueel of lesbisch zijn.
Koloniale wet
Sectie 377 van een 157 jaar oude wet, die nog uit de koloniale tijd stamt, bepaalde dat ‘vleselijke gemeenschap die tegen de natuur ingaat’ strafbaar is. In 2009 besloot het gerechtshof van New Delhi dat het verbod een relatie tussen volwassenen van hetzelfde geslacht een mensenrechtenschending is en ongrondwettig. Vijf jaar later werd het vonnis door het Hooggerechtshof weer vernietigd, omdat het herroepen van een wet een taak is van het parlement en niet van de rechterlijke macht. Ondanks diverse verzoekschriften kwam het parlement niet in actie. Daarom vroeg de regering het Hooggerechtshof om een uitspraak te doen.

Qatar: reisbeperkingen arbeidsmigranten gedeeltelijk opgeheven

Een nieuwe wet maakt het voor arbeidsmigranten in Qatar mogelijk om het land te verlaten zonder toestemming van hun werkgever. Dit is een belangrijke stap voorwaarts bij het afschaffen van het onderdrukkende sponsorsysteem.
Arbeidsmigranten werd het door hun werkgever onmogelijk gemaakt het land te verlaten, omdat zij vaak weigerden om toestemming te geven om te vertrekken. De opheffing van het verbod om te mogen vertrekken geldt niet voor iedereen. De werkgever kan voor vijf procent van zijn werknemers een vertrekvergunning weigeren.
Reisbeperking blijft voor huishoudelijke hulpen
De opheffing van de reisbeperking geldt niet voor de 174.000 huishoudelijke hulpen die in Qatar werkzaam zijn. Uit onderzoek van Amnesty blijkt dat huishoudelijke hulpen – voor het merendeel vrouwen – vaak zeer lange dagen maken, geen vrije dagen krijgen, sterk beperkt worden in hun bewegingsvrijheid en geregeld slachtoffer worden van fysiek en seksueel misbruik. In sommige gevallen is zelfs sprake van moderne slavernij.
In 2017 kwam er een wet die huishoudelijke hulpen enige bescherming biedt door het maximum aantal werkuren en vakantiedagen vast te leggen, maar door problemen met de handhaving van de wet en door de reisrestricties is het voor de vrouwen moeilijk om aan uitbuitende werkgevers te ontsnappen.
Het kafala- of sponsorsysteem
In 2022 vindt in Qatar het wereldkampioenschap voetbal plaats. Het toch al grote aantal gastarbeiders zal daarom de komende jaren naar verwachting aanzienlijk stijgen. Volgens het Qatarese ministerie van Ontwikkeling en Statistieken zijn er meer dan 1,9 miljoen arbeidsmigranten in Qatar – zo’n 90 procent van de totale bevolking.
In Qatar wordt het zogeheten kafala-systeem gehanteerd. Dit systeem vereist van buitenlandse arbeidskrachten dat zij een lokale sponsor hebben – de kafeel – die zorgt voor de toestemming om het land binnen te komen en die toeziet op het verblijf. Ook moest deze toestemming geven om het land weer te verlaten. Die beperking is nu vervallen.
Paspoort ingenomen
Andere beperkingen blijven bestaan. Arbeidsmigranten die van baan willen veranderen, hebben een certificaat van geen bezwaar van hun werkgever nodig. Vaak weigert de werkgever zo’n certificaat af te geven en worden de arbeiders gedwongen bij hun baas te blijven werken tot hun contract is afgelopen. Vertrekt de arbeidsmigrant zonder toestemming, dan kan hij gearresteerd en uitgezet worden.
Door een maas in wet no 21 uit 2016 kunnen werkgevers in bepaalde omstandigheden het paspoort van de werknemer innemen, waardoor ze het land niet uitkunnen. Amnesty roept de autoriteiten van Qatar op te garanderen dat werkgevers niet proberen via omwegen alsnog proberen arbeidsmigranten een reisverbod op te leggen.



September 2018

Eskinder bedankt je


'Ik zal Amnesty’s supporters voor eeuwig dankbaar zijn. Ga door met jullie werk. Jullie zijn het geweten van de mensheid, de stem van de onderdrukten.' Lees de aangrijpende brief van Eskinder Nega, voormalig gewetensgevangene uit Ethiopië.






Tadzjikistan: vrijlating journalist


In Tadzjikistan is de onafhankelijke journalist Khayrullo Mirsaidov vrijgelaten. Hij zat meer dan acht maanden gevangen nadat hij de regering van corruptie had beschuldigd.





Taner Kılıç is vrijgelaten!



Na ruim een jaar is Taner Kılıç, oud-voorzitter van Amnesty Turkije, herenigd met zijn vrouw en kinderen. ‘Ik wil iedereen bedanken. De gedachte dat mensen over de wereld mij steunden, deed me beseffen hoe belangrijk internationale solidariteit is in de strijd voor mensenrechten.'






Indonesië: gewetensgevangene Teterissa
overgeplaatst

Indonesië heeft Johan Teterissa en vijf anderen Molukse gewetensgevangenen overgeplaatst naar gevangenissen op Ambon. Hierdoor zitten ze veel dichter bij hun familie. De afgelopen jaren werden ze gevangengehouden op Java. Twee andere gewetensgevangenen zitten nog vast op Oost-Java in afwachting van hun overplaatsing.
Amnesty International vraagt al jarenlang om hun onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating. De laatste jaren werd ook aangedrongen om hen, in afwachting van hun vrijlating, op humanitaire gronden over te plaatsen naar detentiecentra dichter bij hun familie. Dat laatste is nu gebeurd.


Vrijheid voor Tep Vanny


Na ruim 700 dagen heeft Tep Vanny uit Cambodja haar cel mogen verlaten. Ze voerde vreedzaam actie voor mensen die ten onrechte uit hun huis werden gezet. Ze kreeg daarvoor 2,5 jaar gevangenisstraf. Meer dan 200.000 mensen wereldwijd ondersteunden de oproep om haar vrij te laten.







Het eerste half jaar van 2018 zit er alweer op. Tijd om even stil te staan bij onze successen in die zes maanden. Successen die er niet waren gekomen zonder de massale steun van onze achterban. En daar bedanken we iedereen heel hartelijk voor.

4 landen
... voeren de doodstraf niet langer uit

100+
gevangenen
... kwamen vrij

3.500 vrijwilligers
... analyseerden bijna 3.000 beelden om olielekken in de Nigeriaanse Nigerdelta vast te leggen




Meer dan 100 mensen zijn weer vrij

De Maleisische oppositieleider Anwar Ibrahim mocht op 16 mei de gevangenis verlaten, net als meer dan 100 andere politieke gevangenen, journalisten, gewetensgevangenen en mensenrechtenverdedigers overal ter wereld.

Bedrijven voelen zich aangesproken

Kort nadat het Amnesty-rapport over schendingen bij de winning van kobalt verscheen – waaronder kinderarbeid – publiceerde autofabrikant Renault een lijst met daarop de kobalt-smelters met wie het zaken doet.

Acties voor gerechtigheid







Amnesty Oekraïne mobiliseerde via sociale media duizenden mensen in reactie op een onterechte aanklacht tegen de vrouwenrechtenactiviste Olena Shevchenko. Gevolg: de rechtszaal zat vol met journalisten, sympathisanten en vertegenwoordigers van buitenlandse ambassades. Shevchenko werd vrijgesproken.

Regeringen namen verantwoordelijkheid







Amnesty Ierland voerde jarenlang actie voor een soepeler abortuswetgeving. In mei stemde 66 procent voor die versoepeling, waardoor vrouwen tot 12 weken in de zwangerschap abortus mogen ondergaan.

De doodstraf is verder teruggedrongen


Veertien doodvonnissen in Benin werden omgezet in andere straffen, Gambia stelde een moratorium op executies in en in Guinée werd de doodstraf zelfs helemaal afgeschaft. Ook in het nieuwe wetboek van Burkina Faso komt de doodstraf niet meer voor.

Massale steun van onze achterban

Omdat Twitter faalt bij het bestrijden van online geweld tegen vrouwen, lanceerden we Troll Patrol, om de trollen op te sporen die vrouwen belagen. In een paar weken tijd hielpen 6.000 vrijwilligers ons om meer dan 500.000 tweets te analyseren. De tweets waren gericht aan vrouwelijke politici en journalisten.




Juni 2018

Anwar Ibrahim uit Maleisië is vrij

De Maleisische oppositieleider Anwar Ibrahim zat twee keer voor langere tijd in de gevangenis voor politiek gemotiveerde aanklachten. Iedereen bedankt die voor hem in actie kwam de afgelopen jaren!


Burkina Faso schaft doodstraf af

Het parlement van Burkina Faso heeft een nieuw wetboek van strafrecht goedgekeurd waarmee tegelijkertijd de doodstraf is afgeschaft. Deze strafvorm staat niet meer in het wetboek vermeld.



Kazachstan: activiste vrijgelaten, maar aanklacht blijft

Op 5 mei oordeelde de commissie voor hoger beroep in Kazachstan dat Ardak Ashym moest worden vrijgelaten. De activist en blogger werd op 31 maart 2018 gedwongen opgenomen in een psychiatrische kliniek. Ze mocht de kliniek meteen verlaten. Op 15 maart deed de politie huiszoeking bij Ardak Ashym (52) naar aanleiding van kritische posts op sociale media over het regeringsbeleid. Ze werd beschuldigd van het ‘beledigen van een staatsambtenaar door het gebruik van massamedia’. Na een psychiatrisch onderzoek kreeg Ashym de diagnose ‘schizofrenie’. Als haar familie zou bekendmaken dat ze een geestelijke aandoening heeft, zou ze worden vrijgelaten. De familie weigerde echter en ontkende dat de activiste last had van psychische klachten. Het strafrechtelijk onderzoek naar Ashyms uitlatingen op sociale media loopt nog. Haar zaak zal waarschijnlijk in juni worden behandeld. 


Ankara-Pride kon toch doorgaan

Afgelopen zaterdag, 11 mei, hielden honderden studenten van de Technische Universiteit van het Midden-Oosten een Pride-mars over de universiteitscampus in Ankara. De mars verliep vreedzaam, ondanks een verbod van de gouverneur van Ankara op alle LHBTI-activiteiten.
Ook de universiteit waar de jaarlijkse mars plaatsvond, probeerde die vooraf tegen te houden. In november 2017 vaardigden de autoriteiten van Ankara een totaalverbod uit op alle LHBTI-activiteiten. Dat is in strijd met het recht op bijeenkomst. Amnesty International  voerde vorige week actie om er bij de autoriteiten op aan te dringen de mars zonder problemen door te laten gaan. De organisatoren lieten weten erg dankbaar te zijn voor die steun.

Oezbekistan: gewetensgevangene Abdullayev vrij

Het gerechtshof in Tasjkent, de hoofdstad van Oezbekistan, heeft besloten tot de vrijlating van Bobomurod Abdullayev. De gevangenisstraf van de journalist is omgezet in een werkstraf. ‘Ik ben extreem gelukkig dat ik hier levend ben uitgekomen’, zei Abdullayev tegen verslaggevers van persbureau Reuters.

 

Mei 2018

Tsjaad: Activist Mahadine vrijgelaten

Op 5 april 2018 is Tadjadine Mahamat Babouri – beter bekend als Mahadine – in Tsjaad vrijgelaten. De mensenrechtenverdediger was op 30 september 2016 opgepakt, nadat hij op social media enkele video’s had geplaatst waarin hij de regering van Tsjaad bekritiseerde vanwege economisch wanbeleid. Sinds zijn arrestatie zat hij vast, hoewel hij alleen maar gebruikmaakte van zijn recht op vrije meningsuiting. Tijdens Amnesty’s Schrijfmarathon op 10 december 2017 werden meer dan 690 duizend acties ondernomen voor de vrijlating van Mahadine.


Sudan: vrijlating van politieke activisten is hun recht, geen geschenk

De Sudanese president Omar al-Bashir heeft 56 activisten van de oppositie vrijgelaten nadat zij 84 dagen hebben vastgezeten. Zij waren opgesloten vanwege hun steun aan protesten tegen gestegen voedselprijzen en gezondheidskosten.
Joan Nyanyuku, Amnesty’s regionaal directeur in Oost-Afrika: ‘We zijn blij met het nieuws over hun vrijlating. Maar er is geen reden om deze vrijlating te zien als een geschenk van de overheid. Deze aanhoudingen hadden nooit mogen gebeuren en de regering verdient geen felicitaties.’
Het vastzetten van de activisten is in strijd met het demonstratierecht en de vrijheid van meningsuiting. Mensen die vreedzaam demonstreerden werden aangehouden. ‘Bijna drie maanden stond het leven van families van de activisten stil. En dit alleen vanwege hun vreedzaam protest’, zegt Nyanyuku.


Ecuador: Landrechtenactiviste krijgt bescherming


De Ecuadoriaanse Patricia Gualinga wordt niet langer bedreigd. De leider van de inheemse Quichua-indianen vertelde aan Amnesty-medewerkers dat zij nu bescherming krijgt. Dat gebeurde nadat Amnesty een wereldwijde spoedactie voor haar had uitgezet. De actie volgde nadat een man stenen door de ramen van Gualinga’s huis had gegooid, terwijl hij doodsbedreigingen riep.
Hoewel het nu rustig is rond Patricia Gualinga, maakt zij zich zorgen omdat na drie maanden nog geen vorderingen zijn gemaakt in het onderzoek naar de aanval. Gualinga vertelde Amnesty dat de Openbaar Aanklager haar de toegang weigert tot het bewijsmateriaal dat tot nu toe is verzameld. Daar zitten ook beelden bij van camera’s die dicht bij haar huis hangen. Daarop is wellicht te zien wie de aanvaller is.
Patricia Gualinga is leider van de Quichua-indianen. De grond van hun voorouders ligt in het oosten van Ecuador. Hun land wordt bedreigd door de winning van grondstoffen, waaronder olie. Veel inheemse leiders hebben hun bezorgdheid geuit over de bodemexploitatie en hebben gezegd dat ze zijn lastiggevallen en bedreigd vanwege hun mensenrechtenwerk.
Amnesty blijft de zaak van Patricia Gualinga volgen.

Polen: vervolging van journalist gestaakt

De Poolse onderzoeksjournalist Tomasz Piątek wordt niet langer vervolgd. Voormalig minister van Defensie Antoni Macierewicz had hem ondermeer beschuldigd van het beledigen van een ambtenaar in functie – Macierewicz zelf.
Piątek publiceerde een boek over Macierewicz, waarin hij hem beschuldigde van het onderhouden van banden met de Russische geheime dienst. De openbaar aanklager staakte het proces tegen Piątek op 19 maart. Macierewicz heeft 30 dagen om tegen de beslissing in beroep te gaan.



April 2018

Filipijnen: Jerryme Corre vrijgelaten

Op 2 maart 2018 is Jerryme Corre vrijgelaten. De Filipijn zat zes jaar in de gevangenis vanwege drugsbezit. Hij kwam vrij omdat de rechtbank niet bewezen achtte dat hij inderdaad drugs in zijn bezit heeft gehad.
Jerryme Corre werd in januari 2012 door meer dan tien agenten in burger op gewelddadige wijze gearresteerd. Hij zou een overval hebben gepleegd en een politieagent hebben gedood. De agenten die hem ondervroegen, noemden hem ‘Boyet’. Corre gaf aan dat hij niet zo heet, maar de agenten weigerden zijn identiteitspapieren te controleren. Uiteindelijk werd hij beschuldigd van drugsbezit.
Corre kreeg stroomstoten op zijn rug, zij en dijen. Daarna goten ze water over hem heen en elektrocuteerden ze hem opnieuw. De volgende dag werd hij gedwongen een document te ondertekenen dat hij niet mocht lezen.
Twee jaar geleden, op 29 maart 2016, veroordeelde het Filipijnse Hof een politieagent die Jerryme Corre had gemarteld. Dit was een historische gebeurtenis. Het was de eerste keer sinds op de Filipijnen in 2009 een anti-martelingswet werd aangenomen, dat iemand wegens marteling werd veroordeeld. Desondanks bleef de beschuldiging van drugsbezit staan en bleef Corre in de gevangenis.
Tijdens Amnesty’s Schrijfmarathon van 2014 werd wereldwijd massaal voor Corre’s vrijlating geschreven. Hij liet weten enorm dankbaar te zijn voor de acties die Amnesty voor hem voerde.

El Salvador: vrouw vrij die gevangenisstraf kreeg na doodgeboren kind

De 34-jarige Maira Verónica Figueroa Marroquín is op 14 maart 2018 vrijgelaten. De El Salvadoriaanse zat 15 jaar in de gevangenis nadat ze een doodgeboren kindje kreeg. Ze was tot 30 jaar gevangenistraf veroordeeld op beschuldiging van abortus. Het is een grote opluchting dat Maira Marroqaín is vrijgelaten, maar het is diep triest dat zij bijna de helft van haar leven vastzat.
In El Salvador is abortus sinds 1997 in alle gevallen verboden, ook als een vrouw of meisje zwanger raakt na verkrachting, incest of wanneer haar leven door de zwangerschap gevaar loopt. Hierdoor is een cultuur van achterdocht ontstaan voor zwangere vrouwen die een miskraam krijgen of van wie de baby kort na de geboorte overlijdt.
Amnesty International roept de El Salvadoriaanse autoriteiten op onmiddellijk een moratorium in te stellen op de abortuswet, zoals ook het VN-Comité voor de Eliminatie van Geweld tegen Vrouwen heeft aanbevolen. Doel daarvan is om abortus niet langer als misdrijf te zien. Ook moeten alle vrouwen die vastzitten vanwege aanklachten die samenhangen met complicaties tijdens de zwangerschap onmiddellijk en onvoorwaardelijk worden vrijgelaten. Bovendien moeten vrouwen toegang krijgen tot een legale en veilige abortus, in ieder geval als hun leven of hun fysieke en mentale gezondheid gevaar loopt en wanneer de zwangerschap het gevolg is van verkrachting, incest of wanneer de foetus fatale schade heeft.

 
Zimbabwe: doodvonnissen omgezet naar celstraf

President Emmerson Mnangagwa heeft op 21 maart 2018 aan bijna 3.000 gevangenen gratie verleend. Van alle gevangenen die ter dood zijn veroordeeld en langer dan 10 jaar vastzitten, is het doodvonnis omgezet in een levenslange gevangenisstraf.
Dit is een positieve ontwikkeling. Mnangagwa’s voorganger Robert Mugabe, die tot november 2017 aan de macht was, had nog plannen om de voltrekking van doodvonnissen weer te hervatten. Dat is sinds 2005 niet meer gebeurd.
Door Mnangagwas’s besluit kwamen alle jongeren onder de 18, mensen met een lichamelijke beperking, mensen die meer dan 20 jaar van hun levenslange gevangenisstraf hadden uitgezeten en de meeste vrouwen vrij. Zo probeert de nieuwe president de situatie in de overbevolkte cellen in zijn land te verbeteren.
Amnesty International roept de president van Zimbabwe op een moratorium in te stellen op het voltrekken van doodvonnissen als eerste stap naar het afschaffen van de doodstraf.


Turkije: sprankje hoop na vrijlating twee journalisten

Op 9 maart 2018 besloot de rechtbank in Turkije dat hoofdredacteur Murat Sabuncu van de oppositiekrant Cumhuriyet en de vooraanstaande journalist Ahmet Şık moeten worden vrijgelaten. De twee zaten meer dan een jaar in voorarrest. Hun vrijlating geeft een sprankje hoop voor de tientallen andere journalisten die in Turkije worden gevangengehouden.
Ahmet Şık is een zeer ervaren onderzoeksjournalist die eerder te maken heeft gehad met politiek gemotiveerde vervolging en gevangenschap. Hij werd in 2011 meer dan een jaar gevangengezet omdat hij een boek had geschreven over de vermeende infiltratie van overheidsinstellingen door aanhangers van de religieuze geleerde Fethullah Gülen. Gülen was indertijd nog een bondgenoot van regeringspartij AKP van president Erdoğan. In december 2016 werd Şık opnieuw gevangengenomen. Dit keer werd hij beschuldigd van propaganda voor de gewapende Koerdische Arbeiderspartij (PKK) en de FETÖ , die volgens de regering wordt geleid door Fethullah Gülen. President Erdoğan beschuldigt aanhangers van Gülen ervan achter de mislukte staatsgreep in juli 2016 te zitten.
De couppoging heeft de vrije meningsuiting in Turkije nog verder aan banden gelegd. Tijdens de noodtoestand, die kort na de mislukte staatsgreep werd uitgeroepen en in januari 2018 voor de zesde keer werd verlengd, werden honderden journalisten opgepakt of ontslagen. Zeker 165 televisiestations, persdiensten, kranten, tijdschriften, radiozenders en uitgeverijen werden gesloten.
Een derde van alle gevangengenomen journalisten, mediaprofessionals en mediabestuurders wereldwijd bevindt zich in Turkse gevangenissen, de meesten in afwachting van een rechtszaak. De boodschap, en de daaruit voortvloeiende gevolgen voor de persvrijheid, is duidelijk en verontrustend: er is in Turkije steeds minder ruimte voor afwijkende meningen, en voor je eigen mening uitkomen is levensgevaarlijk.


Equatoriaal-Guinea: cartoonist en activist vrijgelaten

Cartoonist en activist Ramón Esono Ebalé is eergisteren door de rechtbank van Equatoriaal-Guinea vrijgelaten uit de gevangenis. Hij zat vast op de valse beschuldiging van het vervalsen van geld.
Esono Ebalé, die niet in Equatoriaal-Guinea woont, keerde in september 2017 terug naar zijn geboorteland om een nieuw paspoort aan te vragen. Dat kostte hem zijn vrijheid.
Esono Ebalé uit in zijn werk vaak kritiek op de regering.
Een politieman had Esono Ebalé beschuldigd van het vervalsen van 1800 dollar. Tijdens zijn rechtszaak op 27 februari heeft de aanklager alle aanklachten ingetrokken. De politieman gaf toe dat hij Esono Ebalé valselijk beschuldigd had in opdracht van zijn superieuren.
De wereldwijde #FreeNseRamon-coalitie, een groep van honderden artiesten, activisten en organisaties die zich inzetten voor de bescherming van artistieke vrijheid, voerde campagne om internationaal aandacht te vragen voor Esono Ebalé’s detentie.

 

Maart 2018

Tsjaad: medische behandeling voor Mahadine

Tadjadine Mahamat Babouri – beter bekend als Mahadine – krijgt een betere medische behandeling. De mensenrechtenverdediger uit Tsjaad werd op 21 februari 2018 overgebracht naar de Amsinene-gevangenis in de hoofdstad Ndjamena. Daar kan hij de medische zorg krijgen die hij nodig heeft.
Bovendien kunnen zijn kinderen en andere familieleden hem daar bezoeken, omdat deze gevangenis dichterbij is. ‘Eindelijk ben ik overgebracht naar een gevangenis in Ndjamena. Ik wil mijn dankbaarheid overbrengen aan iedereen. Ik waardeer jullie, ik houd van jullie, ik heb respect voor jullie’, liet Mahadine Amnesty weten.
Tijdens Amnesty’s Schrijfmarathon 2017 werd wereldwijd massaal voor Mahadines vrijlating geschreven. Zijn advocaat bereidt nu een aanvraag voor om hem op borgtocht vrij te krijgen.

Turkse artsen vrijgelaten

De elf leden van de Turkse Medische Vereniging (TTB), die op 30 januari 2018 werden opgepakt, zijn weer vrij. De artsen werden gedetineerd nadat ze hadden opgeroepen om een einde te maken aan de Turkse militaire operatie in het Syrische Afrin. Wel moeten ze zich nog elke maand melden bij het politiebureau.




Rusland: Oezbeekse Ali Feruz vrij

De Oezbeekse Ali Feruz is op 15 februari 2018 vrijgelaten. Hij werd in Rusland vastgehouden en dreigde te worden teruggestuurd naar Oezbekistan. Daar loopt hij het risico gemarteld en vastgezet te worden. Hoewel de rechter het uitzettingsbevel niet vernietigde, besloot ze wel dat Feruz Rusland mocht verlaten. Hij heeft onderdak gekregen in Duitsland. Amnesty voerde intensief actie voor Feruz’ vrijlating.




El Salvador: vrouw vrijgelaten die gevangenisstraf kreeg na doodgeboren kind


In El Salvador is Teodora del Carmen Vásquez op 15 februari 2018 vrijgelaten. Ze werd eerder tot 30 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens ‘moord’ nadat ze een doodgeboren kindje kreeg. Wij voerden intensief actie voor haar vrijlating.





Februari 2018

Zoon Wang Yu vrijgelaten

De zoon van de prominente Chinese mensenrechtenverdedigers Wang Yu en haar man Bao Longjun heeft zijn land mogen verlaten en is in Australië aangekomen. Hij was sinds de zomer van 2015 samen met zijn ouders onder huisarrest geplaatst.
Bao Zhuoxuan, ook bekend onder de naam Bao Mengmeng, was net 16 jaar toen zijn paspoort werd ingenomen. Dat gebeurde meteen nadat zijn ouders op 9 juli 2015 waren gearresteerd. Omdat hij zijn schoolopleiding wilde afmaken, probeerde Mengmeng samen met enkele andere activisten, vermomd als toeristen, de grens met buurland Myanmar over te steken. De Myanmarese politie droeg de jongeren echter weer over aan de Chinese autoriteiten. Nu heeft Mengmeng het land mogen verlaten. ‘Onze jongen werd als een schuldige behandeld, alleen omdat hij bij ons hoort. Hij heeft daardoor veel geleden. Het is alsof een enorm gewicht eindelijk van onze schouders is gevallen’, aldus Mengmeng’s vader.
Mengmeng’s vrijlating is onderdeel van een overeenkomst met de autoriteiten waarbij Wang en haar man een ‘bekentenis’ aflegden voor de aanklacht van staatsondermijning. Daarna werden ze op ‘borgtocht’ vrijgelaten en werd het gezin onder toezicht geplaatst. Mengmeng’s vader: ‘Ik ben blij dat de autoriteiten zich aan de afspraak hebben gehouden. Ik hoop dat hij zijn studie in Australië kan afmaken. We zullen zien of hij ook daar in de gaten gehouden zal worden’.
In de zomer van 2015 werden ten minste 248 advocaten en activisten ondervraagd of opgepakt door de veiligheidspolitie. Mensenrechtenadvocaat Wang Yu,  die onder anderen Cao Shunli en Ilham Tohti verdedigde, was het eerste slachtoffer van een van de grootste heksenjachten op mensenrechtenactivisten ooit. Zij ‘verdween’ nadat ze haar vrienden sms’te dat haar internetverbinding en de elektriciteit waren afgesloten en mensen haar huis probeerden binnen te dringen. In januari 2016 werd Wang aangeklaagd wegens ‘staatsondermijning’, een beschuldiging die in China vaak wordt geuit tegen critici. ‘Niemand is veilig in een dictatuur’, liet ze eens weten. ‘De enige manier om veilig te zijn, is stoppen met wat ik nu doe.’ Dat weigerde ze.
Wang Yu en Bao Longjun  werkten voor het advocatenkantoor Fengrui, waarvan meerdere advocaten werden vervolgd. Het kantoor werd in de Chinese media afgeschilderd als een plek waarvan een ‘criminele bende’ gebruikmaakte om ‘gevoelige zaken’ aan te kaarten. Mensenrechtenadvocaten werden beschreven als een groep die ‘grote schade’ had toegebracht door de ‘sociale orde’ te verstoren.

Jemen: journalist vrijgelaten

Op 16 januari 2018 is de Jemenitische journalist Hisham al-Omeisy vrijgelaten. Hij werd sinds augustus 2017 gevangengehouden door Houthi-milities. In Jemen worden sinds 2016 tal van mensen willekeurig opgepakt, gevangengezet of zijn ze slachtoffer van gedwongen verdwijningen. De Houthi-milities hebben het vooral gemunt op mensen die gebruikmaken van hun recht op vrije meningsuiting, onder wie journalisten, critici, mensenrechtenverdedigers en leden van het Bahai-minderheid. Amnesty beschouwde Hisham al-Omeisy als gewetensgevangene en voerde actie voor zijn vrijlating.


Egyptische Mahienour el-Massry vrij

Dinsdag 16 januari werd de Egyptische mensenrechtenadvocaat Mahienour el-Massry vrijgelaten. Zij was veroordeeld tot twee jaar cel omdat zij vreedzaam had deelgenomen aan een demonstratie.
Op 14 juni 2016 deed Mahienour el-Massry mee aan een demonstratie in Alexandrië tegen het besluit van de regering om de macht over de eilanden Tiran en Sanafir over te dragen aan Saudi-Arabië. In november 2017 werd zij daarom opgepakt en in december werd ze, samen met arbeidsrechtenactivist Moataseem Medhat, veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf voor ‘deelname aan een illegaal protest’ en ‘geweldpleging’. Drie andere demonstranten werden bij verstek tot drie jaar cel veroordeeld.
Op 13 januari sprak het Hof van Beroep zowel El-Massry als Medhat vrij. El-Massry mocht drie dagen later de gevangenis verlaten. Amnesty roept de Egyptische autoriteiten op ook Medhat zo snel mogelijk vrij te laten. Duizenden mensen zitten in Egypte nog zonder geldende reden vast omdat de autoriteiten activisten en maatschappelijke organisaties de mond snoeren.

Bengaalse professor weer thuis

Mubashar Hasan uit Bangladesh is sinds 22 december weer terecht. De professor was 44 dagen lang vermist. Hasan is professor aan de Noord-Zuid Universiteit in de Bengaalse hoofdstad Dhaka. Hij is een bekende en zeer gerespecteerde onderzoeker op het gebied van religieuze groeperingen in Bangladesh. Op 7 november verdween de professor nadat hij een vergadering had bijgewoond van UNDP, het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties, in Dhaka. Zijn omgeving vreesde dat hij, vanwege zijn werk, het slachtoffer was geworden van een gedwongen verdwijning.
Op 22 december rond middernacht werd de professor geblinddoekt uit een minibusje geduwd op een drukke snelweg. ‘Lopen, kijk niet om. Als je omkijkt, vermoorden we je’, werd hem nageroepen. Hasan slaagde erin veilig zijn huis te bereiken. Zijn familie laat weten ontzettend opgelucht te zijn dat de professor terug is. ‘Bedankt aan Amnesty International voor alles wat jullie hebben gedaan’, aldus zijn zus Tamanna.



Januari 2018

Zimbabwe: Aanklacht tegen dominee Eva Mawarire ingetrokken

De aanklacht tegen dominee Evan Mawarire is op 29 november 2017 ingetrokken. De Zimbabwaanse mensenrechtenverdediger werd beschuldigd van het ‘omverwerpen van de wettelijk gekozen regering’. Als hij schuldig bevonden zou worden, had Mawarire 20 jaar gevangenisstraf kunnen krijgen.
Hij bedankte Amnesty: ‘Jullie inzet voor mensen zoals ik, al die internationale campagnes… jullie hebben het misschien niet in de gaten, maar het beschermt mensen zoals ik. Dankjewel.’

Evan Mawarire werd samen met zijn gezin op 1 februari 2017 op het vliegveld van Harare opgepakt. Hij probeerde het land te ontvluchten omdat hij voor zijn veiligheid vreesde. Naast de aanklacht van ‘omverwerping van de regering’ werd hij ook beschuldigd van het ‘beledigen van de vlag van Zimbabwe’. Deze aanklacht werd later weer ingetrokken. De beschuldigingen hangen samen met een oproep van de #ThisFlag-beweging in 2016 om mee te doen aan een landelijke staking tegen corruptie en de steeds slechter wordende economische en sociale omstandigheden. Mawarire is de leider van de beweging. Later werd hij op borgtocht vrijgelaten.
In juni werd hij opnieuw opgepakt. Deze keer omdat hij had gebeden met studenten die hadden geprotesteerd tegen de verhoging van de studiekosten. Hij werd deze keer aangeklaagd vanwege het ‘aanzetten tot openbaar geweld’ en ‘ontregelend gedrag’. Hij kwam op borg vrij, maar op 24 september werd hij weer vastgenomen. Nu om het posten van filmpjes op sociale media waarin kritiek werd geuit op de slechte economische omstandigheden in Zimbabwe. Omdat het de autoriteiten niet lukte hem binnen 48 voor de rechtbank te laten verschijnen, werd Mawarire vrijgelaten. Op 29 november werd de laatste aanklacht tegen Evan Mawarire ingetrokken.

Kameroen laat journalist Ahmed Abba vrij

Op 21 december 2017 is de Kameroense journalist Ahmed Abba in hoger beroep vrijgesproken. Abba was in april 2016 tot tien jaar gevangenisstraf en een boete van 84.000 euro veroordeeld. Het Hof oordeelde dat de straf naar 24 maanden moest worden teruggebracht. Omdat Abba al twee jaar vastzat, is hij nu vrijgelaten.
Ahmed Abba, die werkte voor Radio France Internationale, werd in juli 2015 gearresteerd. Hij was op dat moment bezig met een onderzoek naar het conflict dat Kameroen heeft met de gewapende groepering Boko Haram. Hij werd beschuldigd van het ‘niet afkeuren van terrorisme’ en het hebben van ‘financieel voordeel van terroristische daden’. In Kameroen worden vaker mensen veroordeeld in relatie met het conflict met Boko Haram zonder dat hiervoor een rechtmatige reden is. Abba werd vrijgesproken van de aanklacht dat hij financieel voordeel had gehad van terrorisme. De andere aanklacht is gehandhaafd.
Nadat Abba was opgepakt, werd hij drie maanden lang incommunicado gevangengehouden. Bij deze vorm van detentie is een gevangene volledig afgesloten van contact met de buitenwereld. In die periode werd Abba gemarteld door leden van de geheime dienst.
Amnesty is van mening dat Ahmed Abba nooit gearresteerd had moeten worden. Tijdens de rechtszaak tegen hem waren er tal van onregelmatigheden, onder meer dat belangrijke documenten voor zijn advocaten werden achtergehouden.


Palestijnse activist Hasan Safadi vrij

‘Ik dank jullie allemaal voor jullie steun.’ Dat zei de Palestijnse journalist en mensenrechtenactivist Hasan Safadi tegen Amnesty-medewerkers nadat hij op 7 december is vrijgelaten uit de Ketziot-gevangenis in Zuid-Israël. Hij zat bijna anderhalf jaar in administratieve detentie zonder dat er een aanklacht tegen hem was ingediend en zonder proces. Safadi werkt als mediacoördinator voor Addameer, een organisatie die opkomt voor de rechten van Palestijnse gevangenen.
De Israëlische autoriteiten arresteerden Safadi op 1 mei 2016 bij de grensovergang Al-Karameh tussen Jordanië en de Bezette Palestijnse Gebieden. Hij kwam toen terug uit Libanon, waar hij een conferentie had bijgewoond over de rechten van gevangenen. Gedurende veertig dagen werd hij ondervraagd en hij werd onder meer blootgesteld aan slaapgebrek. Ook werd hem de eerste tien dagen na zijn arrestatie de toegang tot een advocaat ontzegd.
Op 10 juni 2016 beschuldigde het Hof van Justitie in Jeruzalem Safadi van het bezoeken van een ‘vijandelijk’ land (Libanon). Nog diezelfde dag beval de rechtbank zijn vrijlating, nadat zijn ouders de borgtocht van 2.500 NIS (ongeveer 550 euro) hadden betaald. Terwijl zijn ouders wachtten op zijn vrijlating, kregen ze te horen dat Safadi onder een zes maanden durende administratieve detentie was geplaatst. Uiteindelijk hielden ze hem bijna anderhalf jaar lang gevangen.
Safadi (26) is inmiddels terug bij zijn familie in Beit Hanina, in het bezette Oost-Jeruzalem. Na zijn vrijlating zei hij tegen Amnesty: ‘Ik dank jullie allemaal voor jullie steun en voor het geloof in het werk van Palestijnse mensenrechtenverdedigers. Zij zijn een constant doelwit en hen wordt het zwijgen opgelegd voor het blootleggen van mensenrechtenschendingen. Onze kracht ligt in onze solidariteit en in het opkomen voor elkaars rechten.’ Ook zei hij: ‘De bezetters probeerden me het zwijgen op te leggen en mijn wil te verbreken door mij in administratieve detentie te plaatsen, maar ze zullen mij niet breken en ik zal mijn werk voortzetten totdat de bezetting eindigt.’